Chi phí để bảo vệ rừng ngập mặn

13 December 2011 | Article
0 CommentsWrite a comment

Theo một báo cáo của Forest Trend năm 2010 có tên Rễ trong nước: Khung pháp lý để thực hiện Chi trả Dịch vụ Môi trường Rừng ngập mặn tại Việt Nam (Roots in the Water: Legal Frameworks for Mangrove PES in Vietnam) thì chi phí cơ hội lớn là rào cản chính cản trở bảo tồn rừng ngập mặn và phát triển hệ thống Chi trả Dịch vụ Môi trường (PES). Tại Việt Nam, chi phí cơ hội của việc bảo vệ rừng là những khoản doanh thu lớn thu từ việc chặt phá rừng, đặc biệt là phục vụ nuôi tôm.

Sau cuộc họp của Ban điều phối Quốc gia Chương trình Rừng ngập mặn cho tương lai (MFF) tại Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, cách Thành phố Hồ Chi Minh 90 phút đi xe, chúng tôi tới thăm một trong 170 chốt bảo vệ rừng của Ban Quản lý Khu dự trữ. Ngôi nhà thuộc về ông Võ Văn Nửa, 65 tuổi, người đã ký hợp đồng giữ rừng với Ban quản lý từ năm 2005. Gia đình ông Nửa được giao trách nhiệm bảo vệ 86 hec-ta rừng, trong đó có 56 hec-ta rừng ngập mặn. Hàng năm ông được Ban Quản lý trả lương cho việc bảo vệ rừng là 725,000 đồng ($35)/1 ha/1 năm, tức là thu nhập một tháng của ông là khoảng 3.4 triệu đồng ($160). Ngoài ra, ông còn thu được khoảng 500,000 đồng/1 tháng nhờ việc giăng lưới đánh cá và thu lượm cua ốc. Sau khi trừ đi tất cả các chi phí sinh hoạt, gia đình ông có thể tiết kiệm được khoảng 500,000 đồng/1 tháng. Trước khi tham gia chương trình bảo vệ rừng, gia đình ông Nửa sống chủ yếu nhờ việc bắt cá và cua ốc, thu nhập chưa đủ sống, chứ chưa nói đến việc tiết kiệm.

Vì thế, đối với gia đình ông Nửa, bảo vệ rừng mang lại rất nhiều lợi ích kinh tế. Hơn nữa, công việc này thực sự có ý nghĩa vì ông Nửa được coi như cán bộ nhà nước và được nộp bảo hiểm y tế. Chính quyền địa phương còn xây cho ông một ngôi nhà xi-măng kiên cố (mặc dù ông thích ở ngôi nhà cũ). Tuy vậy, ông Nửa nhận thức rất rõ rằng nếu ông chặt phá rừng, vi phạm luật pháp, Ban Quản lý sẽ chấm dứt hợp đồng và gia đình ông sẽ phải quay lại cảnh nghèo đói. Cơ chế thưởng phát rõ ràng như vậy đã tạo ra động lực mạnh mẽ để gia đình ông Nữa tuân thủ nghiêm ngặt theo hợp đồng. Đó cũng là lý do vì sao ông đã dạy con cái mình cần phải yêu rừng ngập mặn và người con trai cả của ông sẽ thừa kế ngôi nhà và thay ông ký hợp đồng bảo vệ rừng với Ban Quản lý.

Trong Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, hiện đang có 31,000 hec-ta rừng ngập mặn. Chi phí bảo vệ hàng năm vì thế tốn khoảng 22.5 tỷ đồng hay 1 triệu đô-la. Chính quyển Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp toàn bộ khoản tiền này, điều này cho thấy chính quyền đã nhận ra giá trị của việc bảo vệ rừng nguyên sinh nằm giữa thành phố và Biển Đông. Đối với chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh, giá trị kinh tế của việc bảo vệ rừng là rất rõ ràng. Và thực tế là, những lợi ích do Khu dự trữ mang lại không nghi ngờ gì lớn hơn nhiều chi phí phải bỏ ra. Theo báo cáo năm 2010 của ADB về khả năng thích ứng với Biến đổi khí hậu của Thành phố Hồ Chí Minh, “Cần Giờ là lá chắn bảo vệ thành phố khỏi các trận bão, làm giảm tác động của bão và gió lên thành phố Hồ Chí Minh. Trải dài ít nhất 15 km theo hướng Đông Nam đến Tây Bắc, hệ thống rừng này sẽ tiếp tục là lá chắn vững chắc bảo vệ cho thành phố khỏi các trận bão và gió mạnh. Tuy nhiên, khu vực này đang phải đối mặt với những áp lực mạnh mẽ do việc thay đổi mục tiêu sử dụng đất và đất bị lấn biển.”

Đặt trong bối cảnh thực hiện PES, Cần Giờ là một trường hợp đặc biệt, minh họa rõ những chi phí và lợi ích kinh tế. Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh là đại diện cho người sẵn sàng chi trả thông qua ban quản lý, cơ quan chịu trách nhiệm giám sát đảm bảo mọi quy định trong hợp đồng bảo vệ rừng được tuân thủ. Lối đi vào rừng ngập mặn có rất ít nên rủi ro bị phát hiện rất cao. Nhờ đó, việc chặt phá rừng trái phép cũng ít diễn ra. Bên cạnh đó, những kết quả và bài học rút ra từ trường hợp của Cần Giờ sẽ rất có ích cho Chính phủ trong việc thực thi hệ thống Chi trả Dịch vụ Môi trường áp dụng đối với rừng ngập mặn (và các loại rừng khác cung cấp dịch vụ bãi đẻ quan trọng).

Để biết thêm thông tin về MFF, vui lòng truy cập vào website www.mangrovesforthefuture.org
 


Comments

0 Comments
Write a comment

600 CHARACTERS LEFT

captcha