Ô nhiễm nước tại các làng nghề

17 February 2011 | News story

Ngành công nghiệp sản xuất làng nghề ở Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng kỷ lục trong 10 năm qua, đặc biệt tại lưu vực sông Hồng – Thái Bình, nơi tập trung của 60% làng nghề thủ công của cả nước. Các làng nghề này đã góp phần tạo ra việc làm và thu nhập chủ yếu cho người dân địa phương. Theo Báo cáo tổng hợp ngành nước, các làng nghề thủ công thu hút 30% lực lượng lao động ở nông thôn và thu nhập bình quân đầu người tại đây gấp năm lần thu nhập của các làng nghề thuần nông.

Tuy nhiên, các làng nghề thủ công lại là nơi phải đối mặt với những rủi ro về sức khỏe lao động và ô nhiễm, đặc biệt trong các ngành có quy mô nhỏ bởi thiếu công nghệ xử lý ô nhiễm, bảo hộ lao động hoặc xử lý nước thải. Phần lớn các hộ gia đình trong làng sử dụng nhà và vườn của họ làm nơi sản xuất và xả nước thải trực tiếp ra môi trường dân cư xung quanh, gây ô nhiễm các sông và nguồn nước ngầm. Vì vậy, ô nhiễm nguồn nước từ các làng nghề thủ công là một vấn đề ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Để tìm hiểu những rào cản trong việc nâng cao chất lượng quản lý nguồn nước tại các làng nghề thủ công, IUCN đã hợp tác với Đại học Bách Khoa Hà Nội tiến hành một nghiên cứu về ô nhiễm nguồn nước tại các làng nghề. Tiếp theo nghiên cứu, này IUCN và Trung tâm Bảo tồn và Phát triển Tài nguyên nước (WARECO), một tổ chức phi chính phủ trong nước, tiến hành đối thoại về các vấn đề chính sách trong quản lý môi trường làng nghề để tìm hiểu thêm về những hạn chế trong quản lý nhà nước.

Nghiên cứu đầu tiên và hoạt động đối thoại này cho thấy các địa phương đã nhận thức được khá rõ về những tác động môi trường do làng nghề gây ra, tuy nhiên chưa có nhiều nỗ lực khắc phục tình trạng này. Một phát hiện quan trọng là cần phải tiến hành nhất quán và minh bạch giữa luật môi trường và việc xử lý các vi pham. Báo cáo cũng đưa ra những khuyến nghị để hỗ trợ cộng đồng địa phương và chính phủ thi hành các quy định về môi trường.

Hai hoạt động nói trên (nghiên cứu kỹ thuật và đối thoại nước) được tiến hành trong khuôn khổ Đối thoại nước sông Mê-kông (MWD), một sáng kiến khu vực do IUCN điều phối với sự tài trợ của Bộ Ngoại Giao Phần Lan. Mục tiêu chung của MWD là để cải thiện an ninh sinh kế, sức khỏe môi trường và hệ sinh thái tại lưu vực sông Mê-kông thông qua việc cải thiện quản lý nguồn nước. Báo cáo hoạt động đối thoại nước bằng tiếng Việt bản tóm tắt bằng tiếng Anh đã được hoàn thiện và công bố.